डिजिटल वैयक्तिक डेटा संरक्षण अधिनियम, 2023: मराठीत थोडक्यात
हा अधिनियम भारतात डिजिटल स्वरूपातील वैयक्तिक डेटाचे संरक्षण करतो. खाली थोडक्यात: तुमचे अधिकार, व्यवसायाने काय करायचे आणि कधीपासून. अधिकृत मजकूर इंग्रजी आणि हिंदीत आहे. हा कायदेशीर सल्ला नाही.
तुमचे अधिकार
- व्यवसायाकडे तो वापरत असलेल्या तुमच्या वैयक्तिक डेटाचा सारांश, आणि तो कोणाला दिला, हे विचारा (कलम 11).
- तुमचा वैयक्तिक डेटा दुरुस्त करण्यास, पूर्ण करण्यास, अद्ययावत करण्यास किंवा मिटवण्यास सांगा (कलम 12).
- तुमची संमती कधीही परत घ्या, ती जितक्या सहजपणे दिली तितक्याच सहजपणे (कलम 6(4)).
- दुसऱ्या एका व्यक्तीला नामनिर्देशित करा, जी तुमच्या मृत्यूनंतर किंवा असमर्थतेत तुमच्या वतीने हे अधिकार वापरू शकेल (कलम 14).
- आधी व्यवसायाकडे तक्रार करा; तिचे निराकरण न झाल्यास भारतीय डेटा संरक्षण बोर्डाकडे तक्रार करा (कलम 13 आणि 27).
- सूचना इंग्रजीत किंवा भारताच्या संविधानाच्या आठव्या अनुसूचीतील कोणत्याही भाषेत वाचा (कलम 5(3)).
व्यवसायाने काय करायचे
- संमती मागताना सूचना द्या: कोणता वैयक्तिक डेटा, कोणत्या उद्देशासाठी, आणि संमती परत कशी घ्यायची व तक्रार कशी करायची (कलम 5, नियम 3).
- वैयक्तिक डेटा फक्त त्या उद्देशांसाठी वापरा ज्यांना व्यक्तीने संमती दिली आहे (कलम 6).
- वाजवी सुरक्षा उपायांनी वैयक्तिक डेटाचे संरक्षण करा, आणि वैयक्तिक डेटा उल्लंघन झाल्यास बोर्डाला आणि प्रत्येक बाधित व्यक्तीला कळवा (कलम 8).
- 18 वर्षांखालील मुलाचा वैयक्तिक डेटा वापरण्यापूर्वी आई-वडिलांची किंवा कायदेशीर पालकाची पडताळणीयोग्य संमती घ्या (कलम 9).
- बोर्ड ₹250 कोटींपर्यंत दंड लावू शकते (अनुसूची).
कधीपासून
नियम 13 नोव्हेंबर, 2025 रोजी प्रकाशित झाले. सूचनेसह व्यवसायांची बहुतेक कर्तव्ये 13 मे, 2027 पासून लागू होतात.
मराठीत मोफत गोपनीयता सूचना तयार करा
फॉर्म इंग्रजी किंवा हिंदीत आहे; त्यातून तयार होणारी सूचना मराठीत आणि इंग्रजीत असते.
अधिनियम आणि नियम 28 ऑक्टोबर, 2026 रोजी वाचले. हा कायदेशीर सल्ला नाही.